- Details
W 82. Rocznicę wyzwolenia byłych niemieckich obozów pracy przymusowej w Pustkowie w dniu 22 kwietnia 2026 roku na Góra Śmierci odbyły się Uroczystości Patriotyczno-Religijne, które zgromadziły licznych uczestników pragnących oddać hołd ofiarom.
Wydarzenie rozpoczęło się koncertem Miejska Orkiestra Dęta - Dębica, po którym nastąpiło wprowadzenie Pocztu Sztandarowego Wojska Polskiego i uroczysta Msza Święta koncelebrowana pod przewodnictwem Ks. Adama Basisty- Proboszcza Parafii pw. Św. Józefa Rzemieślnika w Pustkowie Liturgii towarzyszyła podniosła oprawa muzyczna, a w wygłoszonej homilii wybrzmiało szczególne wezwanie do poszanowania życia, godności człowieka oraz odpowiedzialności za zachowanie pamięci historycznej.
Po Eucharystii odbyła się oficjalna część uroczystości. Wprowadzono Kompanię Honorową wystawioną przez 33. Batalion Lekkiej Piechoty im. ppłk. Adama Lazarowicza ps. „Klamra” w Dębicy. Na czele z dowódcą porucznikiem Grzegorzem Herdą oraz dowódcą pocztu sztandarowego podporucznikiem Mariuszem Winiarzem.
Następnie odśpiewano Hymn Państwowy. W dalszej części przypomniano znaczenie tego miejsca – przestrzeni naznaczonej cierpieniem tysięcy ludzi różnych narodowości, a zarazem miejsca pamięci i przestrogi dla przyszłych pokoleń.
Przybyłych gości powitał Zastępca Wójta Gminy Dębica Grzegorz Skrzypek. W sposób szczególny uhonorowano rodziny byłych więźniów obozu w Pustkowie – świadków historii i depozytariuszy pamięci o tragedii tego miejsca.
Wśród gości znaleźli się krewni byłych więźniów:
Feliksa Mazura
Stanisława Mazura
Wojciecha Hałabisa
Adama Wieleby
Feliksa Wereskiego
Stanisława Szuro
Władysława Gębskiego
Jana Iwulskiego
Władysława Kubickiego
Wiktora Czapnika
Kazimierza Szul
Lidii Szul
Michała Kozaka
Tomasza Komana
Stanisława Podsiadło
Jana Bieńka
Wśród uczestników obecna była liczna delegacja z Powiatu Janowskiego, który od kilku lat aktywnie i licznie uczestniczy w uroczystościach. W jej składzie była niemal 30 osobowa grupa ze Zdziłowic.
Nie mogła być z nami w tym dniu wnuczka księżnej Heleny Jabłonowskiej Pani Zofia Jabłonowska Ratajska, w jej imieniu wiązankę złożyła Łucja Szumańska – opiekun Ekspozycji Historyczno-Dydaktycznej przy Górze Śmierci.
Powitano także przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, służb mundurowych, organizacji kombatanckich, duchowieństwa, nauczycieli oraz licznie przybyłą młodzież szkolną.
W swoich wystąpieniach Wiesław Buż - I Wicewojewoda Podkarpacki oraz Jerzy Borcz – Przewodniczący Sejmiku Województwa Podkarpackiego nawiązali do tragicznej historii obozu w Pustkowie, podkreślając znaczenie pamięci oraz konieczność budowania przyszłości opartej na pokoju. Zarówno słowa homilii, jak i przemówienia wyraźnie niosły wspólne, mocne przesłanie: „Nigdy więcej wojny”. Było to wołanie o odpowiedzialność współczesnych pokoleń, o sprzeciw wobec nienawiści i przemocy oraz o pielęgnowanie wartości, za które tak wielu oddało życie.
Kolejnym punktem uroczystości był Apel Pamięci zakończony salwą honorową, po której delegacje złożyły wieńce i wiązanki kwiatów pod pomnikiem, oddając hołd poległym i pomordowanym. W ciszy i skupieniu uczestnicy wyrazili wdzięczność oraz pamięć o ofiarach.
Tegoroczne obchody miały szczególnie wymowny charakter dzięki licznej obecności młodego pokolenia. Liczne delegacje szkół wraz z pocztami sztandarowymi, które swoją obecnością podkreśliły rangę wydarzenia oraz znaczenie przekazywania pamięci historycznej młodemu pokoleniu. To właśnie młodzież, uczestnicząc w takich wydarzeniach, uczy się historii nie tylko z podręczników, ale poprzez żywe doświadczenie pamięci. Przekaz „Nigdy więcej wojny” staje się dla nich nie tylko hasłem, lecz zobowiązaniem do budowania świata opartego na pokoju, szacunku i odpowiedzialności.
Uroczystości na Górze Śmierci po raz kolejny pokazały, że pamięć o tych, którzy zginęli, jest naszym wspólnym obowiązkiem i fundamentem przyszłości. Dzięki niej tragedia przeszłości pozostaje przestrogą, a wartości, o które walczyli i za które oddali życie, trwają w kolejnych pokoleniach.
- Details
Pierwsza edycja Biegu Pamięci wokół Góry Śmierci w Paszczynie zapisała się jako wydarzenie wyjątkowe – łączące sportową rywalizację z głębokim wymiarem historycznym i edukacyjnym. Niedzielny bieg zgromadził blisko 400 uczestników. Tak liczna frekwencja już podczas debiutu inicjatywy pokazała, jak duża jest potrzeba łączenia aktywności fizycznej z pielęgnowaniem pamięci o przeszłości.
Program wydarzenia został przygotowany w sposób otwarty i dostępny dla wszystkich – niezależnie od wieku czy poziomu sprawności. Najmłodsi uczestnicy rywalizowali na dystansach od 50 do 1000 metrów, natomiast dorośli mogli wybrać pomiędzy 5-kilometrowym Marszem Pamięci Nordic Walking a wymagającym, 10-kilometrowym Biegiem Pamięci wokół Góry Śmierci.
Wydarzenie rozpoczęły biegi dzieci i młodzieży, które wniosły na trasę ogromną dawkę energii, radości i sportowego ducha. Każdy młody uczestnik został uhonorowany pamiątkowym medalem – symbolem udziału w inicjatywie o szczególnym znaczeniu.
Po sportowych emocjach najmłodszych przyszedł czas na chwilę refleksji. Podczas części oficjalnej złożono wieniec przy "Ścianie Narodów". W uroczystości uczestniczyli przedstawiciele władz samorządowych, instytucji oraz partnerów wydarzenia. Opiekun ekspozycji, Łucja Szumańska, przybliżyła zebranym historię niemieckich obozó pracy przy poligonie Waffen-SS, zachęcając do pogłębiania wiedzy o tym miejscu. Uroczystość zakończyło wspólne odśpiewanie Hymnu Polski.
Po części oficjalnej rozpoczęła się rywalizacja sportowa dorosłych uczestników. Najpierw wystartował bieg główny, a następnie marsz Nordic Walking. Na mecie na wszystkich czekały pamiątkowe medale, a najlepsi zawodnicy w swoich kategoriach wiekowych zostali nagrodzeni. Po zakończeniu zmagań sportowych uczestnicy mogli skorzystać z przygotowanego posiłku oraz wziąć udział w losowaniu nagród dodatkowych.
Szczególnie poruszającym momentem była obecność rodziny Stanisława Szuro – więźnia obozu z lat 1942–1944. Ich udział w biegu stanowił symboliczny hołd dla bliskiej osoby oraz wszystkich ofiar tego miejsca, podkreślając znaczenie pamięci przekazywanej z pokolenia na pokolenie.
Organizacja wydarzenia na tak wysokim poziomie była możliwa dzięki zaangażowaniu wielu osób i instytucji. Szczególne podziękowania kierujemy do partnerów organizacyjnych i sponsorów, a także służb zabezpieczających trasę, których profesjonalizm zapewnił bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom.
Dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w I Biegu Pamięci. Wspólnie pokazaliśmy, że sport może być nie tylko formą aktywności, ale także ważnym narzędziem budowania wspólnoty i pielęgnowania historii.
- Details
22 kwietnia 2026 r. o godz. 10.00 na Górze Śmierci w Paszczynie odbędą się coroczne Uroczystości Patriotyczno–Religijne, organizowane w ramach Miesiąca Pamięci Narodowej oraz w związku z kolejną rocznicą likwidacji funkcjonujących w latach 1940–1944 obozów pracy przymusowej, utworzonych przez niemieckiego okupanta.
Uroczystości rozpoczną się Mszą Świętą, po której odbędzie się Apel Pamięci oraz złożenie wieńców pod pomnikiem ofiar. W wydarzeniu przewidziano również asystę wojskową oraz salwę honorową w wykonaniu 33. Batalionu Lekkiej Piechoty im. ppłk. Adama Lazarowicza ps. „Klamra” w Dębicy.
Naszym wspólnym obowiązkiem jest pamięć o dramacie ludzi, którym przyszło zmierzyć się z okrucieństwem wojny i totalitaryzmu. Wszyscy powinniśmy dbać o jej zachowanie dla przyszłych pokoleń, ponieważ tylko pamięć sprawia, że ofiara tych, którzy oddali życie, nie została zapomniana.
Zapraszamy mieszkańców, delegacje, poczty sztandarowe, młodzież oraz wszystkich, którym bliska jest pamięć o historii, do udziału w uroczystościach.
- Details
Fot. CKiB
12 marca w Domu Kultury w Pustkowie-Osiedlu odbyło się spotkanie autorskie z Arturem Getlerem – współautorem książki "Dębickie skrzydła". Wydarzenie zgromadziło mieszkańców oraz pasjonatów historii i lotnictwa z terenu Gmina Dębica.
Podczas spotkania autor przybliżył uczestnikom kulisy powstawania publikacji, opowiadając o procesie zbierania materiałów, pracy nad książką oraz o inspiracjach towarzyszących jej tworzeniu. Szczególną uwagę poświęcono historii lotnictwa związanej z regionem oraz sylwetkom osób, które odegrały istotną rolę w jego rozwoju.
Uczestnicy mieli okazję poznać wiele interesujących faktów i ciekawostek dotyczących lokalnych tradycji lotniczych, a także wysłuchać historii i wspomnień, które nie zawsze znalazły miejsce na kartach książki. Spotkanie było również okazją do rozmów na temat znaczenia dokumentowania i popularyzowania historii lokalnej.
Podczas wydarzenia uczestnicy mogli zakupić książkę oraz zdobyć pamiątkowy autograf autora. Spotkanie przebiegło w serdecznej atmosferze i spotkało się z dużym zainteresowaniem ze strony mieszkańców.
Fot. CKiB