27 listopada 2025 roku w Domu Kultury w Pustkowie-Osiedlu odbyło się spotkanie podsumowujące projekt dotyczący badań archeologicznych prowadzonych na Górze Śmierci. Wydarzeniu towarzyszyła wyjątkowa wystawa fotografii dokumentujących przebieg prac terenowych, prezentacja odnalezionych artefaktów oraz projekcja krótkiego filmu ukazującego najważniejsze etapy przedsięwzięcia. Sala kinowa wypełniła się mieszkańcami, pasjonatami historii oraz osobami szczególnie zainteresowanymi tragicznymi wydarzeniami związanymi z tym miejscem.
Spotkanie było okazją do przedstawienia wyników badań przez inicjatora projektu i równocześnie kierownika badań, pana Michała Czarnika. W swoim wystąpieniu podkreślił on złożoność prowadzonych prac i przedstawił najważniejsze wnioski:
Głównym założeniem i celem niniejszego projektu było odnalezienie pola lub pól grzebalnych, w których zdeponowano szczątki osób spalonych na Górze Śmierci poza obecnym upamiętnieniem. W trakcie realizacji projektu, a dokładnie podczas prac ziemnych, nie odnotowano żadnych śladów wskazujących na zaleganie szczątków ani popiołów związanych z działalnością na Górze Śmierci. Może to świadczyć o tym, że spalone szczątki znajdują się w obrębie upamiętnienia, jego infrastruktury lub nieco dalej od samego paleniska. Tezę tę wspierają wyniki analizy archiwalnych zdjęć lotniczych, które ujawniły kilka anomalii wymagających przyszłej weryfikacji. Dwie z nich zlokalizowane są w bezpośrednim sąsiedztwie paleniska, natomiast kolejne dwie w większej odległości. Weryfikacja tych miejsc powinna stanowić kolejny krok w badaniach na Górze Śmierci.
Choć prowadzone prace terenowe nie ujawniły jednoznacznych śladów pochówków, wyniki analizy zdjęć lotniczych otworzyły nowe kierunki dalszych poszukiwań. Obecność wskazanych anomalii może w przyszłości okazać się kluczowa dla pełniejszego zrozumienia topografii i historii tego miejsca pamięci. Podczas spotkania podkreślano, że kontynuacja badań jest nie tylko wyzwaniem naukowym, lecz także ważnym obowiązkiem wobec ofiar i lokalnej historii.
W wydarzeniu tym wziął udział Adam Pieniążek - Wójt Gminy Dębica, Zastępca Dyrektora Centrum Kultury i Bibliotek Gminy Dębica pani Sylwia Asyngier, osoby bezpośrednio zaangażowane w projekt tj. członkowie Stowarzyszenia HEKS Ring w Paszczynie na czele z prezesem panem Marian Matkowski oraz liczni pasjonaci historii.
Spotkanie stało się przestrzenią do refleksji nad koniecznością zachowania pamięci o tragicznych wydarzeniach związanych z Górą Śmierci, a także zaproszeniem do dalszego dialogu i wspólnego poszukiwania odpowiedzi na pytania, które wciąż pozostają otwarte.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.
Fot. Urząd Gminy Dębica